{"id":280,"date":"2024-05-06T06:35:02","date_gmt":"2024-05-06T06:35:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/?p=280"},"modified":"2024-05-06T08:44:49","modified_gmt":"2024-05-06T08:44:49","slug":"mertxe-llona-estatu-batuak-1969-gaur-egun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/mertxe-llona-estatu-batuak-1969-gaur-egun\/","title":{"rendered":"MERTXE LLONA [Estatu Batuak, 1969 &#8211; gaur egun]"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"225\" src=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/5fa951b5-1b1e-c195-d863-3b02c499a0fc_300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-274 size-full\"\/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\"><p><strong>Elkarrizketaren data:<\/strong> 2012\/08\/09<\/p><p><strong>Elkarrizketatua:<\/strong> Mercedes (Mertxe) Llona Gorrichategui<\/p><p><strong>Ikertzailea:<\/strong> Ainara Puerta Larra\u00f1aga<\/p><p><strong>Hizkuntza:<\/strong> Euskera \/ Euskara<\/p><\/div><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><div class=\"wp-block-group alignfull descripcion-completa is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\" id=\"descripcion-completa\"><h3 class='wp-block-heading'>Deskribapena<\/h3><p>Mercedes Llona, conocida como Mertxe, naci&oacute; el 21 de septiembre de 1950 en la localidad vizca&iacute;na de Zornotza, transcurriendo su infancia en el caser&iacute;o natal hasta que a los catorce a&ntilde;os fue de interna a las &ldquo;Carmelitas de la Caridad&rdquo; en Bilbao con otra amiga. Mertxe nos explica c&oacute;mo despu&eacute;s de cuatro a&ntilde;os viviendo como las monjas pensaba quedarse ah&iacute;, pero la reacci&oacute;n de su padre no dej&oacute; lugar a dudas: &ldquo;Nere aittek pentsatu zun monja ete nuan eta esan zun, ezera monja joango ez? Eta nik, ba igual. Oi oi oi, en seguida alaba bakarra ta monja? Ez, ez, etxera! Da etorri zen nere bila konbentura ta etxera&rdquo; (Mi padre pens&oacute; que quiz&aacute;s me ir&iacute;a monja, y dijo: no te iras de monja, &iquest;no? y yo, pues quiz&aacute;s. Uy, uy, uy, en seguida: &iquest;Mi &uacute;nica hija y monja? No, no, &iexcl;a casa! Vino a buscarme al convento y a casa).<\/p><p><\/p><p>Con 19 a&ntilde;os reci&eacute;n cumplidos, y tras un a&ntilde;o aprendiendo a escribir a m&aacute;quina en una academia, viaj&oacute; a los Estados Unidos como turista para ayudar a sus t&iacute;os regentando el Martin Hotel en Reno. La despedida en el aeropuerto fue bastante triste: &ldquo;Esku baten maleta txikia ta bertzien nere bolsa txikia, eta aurrerantza, bakizu, eta denak atzien, eta nere laguna nearrez. Eta aitak esate eusten, zu valiente, begitu aurrea, begitu aurrea, ez begitu atzera, eta eskerrak aurrera begitu nuna, ze atzera begitzen badot ezta pentsatu ere. Atzera yoango nintzen eta etxera&rdquo; (En una mano la peque&ntilde;a maleta y en la otra mi peque&ntilde;o bolso, y hacia adelante, ya sabes, y todos detr&aacute;s, y mi amiga llorando. Mi padre dec&iacute;a, &ldquo;t&uacute; valiente, mira hacia adelante, mira hacia delante, no mires atr&aacute;s&rdquo;, y menos mal que mir&eacute; hacia adelante, porque si llego a mirar atr&aacute;s ni pensar. Volver&iacute;a sobre mis pasos y a casa). Mertxe tambi&eacute;n relata la gran aventura que supuso viajar al pa&iacute;s de destino debido a todas las complicaciones que tuvo.<\/p><p><\/p><p>Los inicios en Reno (Nevada) no le resultaron f&aacute;ciles porque era completamente distinto a lo que ella conoc&iacute;a (distancias, paisajes, casinos&hellip;) y no sab&iacute;a hablar ingl&eacute;s, pero poco a poco fue haciendo sus primeras amistades con j&oacute;venes vascos que fueron a trabajar de pastores. Cuando finaliz&oacute; su estancia como turista decidi&oacute; aprender ingl&eacute;s, pensando que as&iacute; ser&iacute;a m&aacute;s sencillo encontrar trabajo a su regreso. Despu&eacute;s de obtener la licencia de peluquera y realizar estudios de secretariado, obtuvo la green card en Puerto Rico gracias a un primo suyo. A los pocos meses de regresar a Reno le comunicaron que el Martin Hotel iba a ser derribado para construir apartamentos en su lugar, y sus t&iacute;os compraron un apartamento, en el que tambi&eacute;n vivir&iacute;a Mertxe. Entretanto empez&oacute; a desempe&ntilde;ar diversos trabajos, y conoci&oacute; a Pedro Mari Eizaguirre, con el que se cas&oacute; en 1977 tras un a&ntilde;o y medio de novios. La noticia del enlace no fue acogida del mismo modo: &ldquo;Nere aita ta ama arrunt kontent ziren ba euskaldunekin ezkontzen nintzela, bakizu. Nere izeba ta osaba lehenengo xamurtu ziren, ze eurek nahi zuten niri juntatu bertze, eurek buruan zuten bertze batekin&rdquo; (mi padre y mi madre estaban muy contentos porque me casaba con un vasco, ya sabes. Al principio, mi t&iacute;a y mi t&iacute;o se enfadaron, porque quer&iacute;an que me juntase con otro que ellos ya ten&iacute;an en mente).<\/p><p><\/p><p>Cuando Mertxe se qued&oacute; embarazada, el matrimonio se traslad&oacute; a una casa m&aacute;s grande, donde transcurri&oacute; la infancia de sus tres hijas: Elisabeth, Loretta y Mercedes. Visitaron Euskadi varias veces para que la familia conociera a las ni&ntilde;as, aunque los padres de ella tambi&eacute;n fueron a los Estados Unidos para conocerlas. En una de las ocasiones, poco despu&eacute;s del nacimiento de la m&aacute;s joven su madre se puso muy enferma por un problema de coraz&oacute;n, y la estancia fue m&aacute;s prolongada de lo esperado. Mertxe explica la &uacute;ltima voluntad de su madre: &ldquo;Errate zun: Ameriketa ikusiot ta ikusi zaitut denak ongi zeatela, pozik eta denak ongi. Ta ni oin pozik no, ba&ntilde;a nahi dut etxera yoan, hiltzera etxera nahi dut yoan&rdquo; (Sol&iacute;a decir: He visto Am&eacute;rica y que todos est&aacute;is bien, contentos. Y yo ahora estoy contenta, pero quiero ir a casa, quiero ir a morir a casa). Finalmente, consiguieron montar en un avi&oacute;n a los padres de Mertxe, y un mes m&aacute;s tarde falleci&oacute; con una sonrisa dibujada en los labios por lo que hab&iacute;a disfrutado en el pa&iacute;s.<\/p><p><\/p><p>Cuando las hijas eran peque&ntilde;as se comunicaban con ellas en euskera y castellano, quisieron ense&ntilde;arles bailes vascos, y visitaron Euskadi varias veces manteniendo siempre el contacto con la familia. Preguntada por los valores que trat&oacute; de inculcar, explica: &ldquo;Beti hango ideak, nik han ikasiko ideak beti alabari. Ta eurek ere maite dute Euskal Herria&rdquo; (Siempre las ideas de ah&iacute;, yo a mi hija las ideas que yo aprend&iacute; ah&iacute;. Y ellas tambi&eacute;n aman Euskadi). Cree que en este momento si decidiese ir a vivir a Euskadi las tres hijas les acompa&ntilde;ar&iacute;an, salvo la m&aacute;s joven con la que tiene sus dudas por ser la que menos ha viajado.<\/p><p><\/p><p>Mertxe ha sido miembro del Zazpiak Bat Basque Club de Reno durante una d&eacute;cada, aunque actualmente &uacute;nicamente es del Mendiko Euskaldun Cluba de Gardnerville donde suele jugar a cartas. Recuerda sus primeros festivales vascos de juventud, aunque el panorama actual es distinto: &ldquo;Nik oain ikusten dotena igual galduko dala pixkat. Nahi dute segitu, bakizu, gaztiak, baya, ya bakizu die euskaldunan umien umiek eta ya ez da hain fuerte ikusten&rdquo; (Yo veo que igual se perder&aacute; un poco. Quieren seguir, ya sabes, los j&oacute;venes, pero, ya sabes que son hijos de hijos vascos y no se ve tan fuerte).<\/p><p><\/p><p>Mertxe lleva muchos a&ntilde;os trabajando de secretaria en diferentes compa&ntilde;&iacute;as, y no cree que su vida en el pa&iacute;s de destino haya sido m&aacute;s dura por el hecho de ser mujer. Mirando hacia atr&aacute;s, reconoce que aunque al principio fue duro (soledad, echar en falta a la familia&hellip;), se siente satisfecha con la decisi&oacute;n tomada y haber criado bien a la familia, aunque ello no le impide preguntarse qu&eacute; hubiera pasado de haberse quedado en su localidad natal. Explica que: &ldquo;Ikusten dotena da Euskal Herrian jendie bizi iten dala, han jendiek-bakizu-disfrutatu iten dutela. Guk Ameriketan lana ta lana. Hori pentsatzen dot.&rdquo; (Lo que veo es que en Euskadi la gente vive, ah&iacute;-ya sabes-la gente disfruta. Nosotros en Am&eacute;rica trabajo y m&aacute;s trabajo. Eso es lo que creo). De todas formas, parece que con sus tres nietos (Olaia, Haizea y Deven) no le queda demasiado tiempo para pensarlo.<\/p><\/div><h3 class=\"wp-block-heading\">Elkarrizketatuaren helmugako lekua(k)<\/h3><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Elkarrizketatuaren helmugako udalerria:<\/strong> Reno<\/p><p><strong>Elkarrizketatuaren helmugako herrialdea:<\/strong> Estatu Batuak \/ Estados Unidos \/ United States<\/p><p><strong>Elkarrizketatuaren helmugako eskualdea:<\/strong> Nevada<\/p><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Data garrantzitsuak<\/h3><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1911<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> El tio de Mertxe llega a Estados Unidos<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1922<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> La t\u00eda de Mertxe llega a Estados Unidos<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1963<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Pedro emigra a Estados Unidos como pastor<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1969<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Mertxe llega a Estados Unidos (14 de noviembre)<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1971<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Mertxe obtiene la licencia de cosmetolog\u00eda<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1972<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Visita Euskadi por primera vez con una amiga<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1974<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Consigue la Green Card<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1975<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Pedro pasa las navidades con la familia de Mertxe<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1977<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Pedro y Mertxe contraen matrimonio (23 de julio)<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1983<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Nace su hija menor, Mertxe (11 de noviembre)<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1984<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Los padres de Mertxe regresan a Euskadi (14 de febrero)<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1984<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> La familia de Mertxe celebra el D\u00eda del Padre (19 de marzo)<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Urtea:<\/strong> 1984<\/p><p><strong>Gertaera:<\/strong> Fallece la madre de Mertxe (20 de marzo)<\/p><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Elkarrizketatuaren jatorria<\/h3><p><strong>Elkarrizketa zein herrialdetan egin den:<\/strong> Euskadi<\/p><p><strong>Elkarrizketa zein eskualdetan egin den:<\/strong> Bizkaia<\/p><p><strong>Elkarrizketa zein udalerritan egin den:<\/strong> Bermeo<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Elkarrizketa non egina<\/h3><p><strong>Elkarrizketa zein herrialdetan egin den:<\/strong> Estatu Batuak \/ Estados Unidos \/ United States<\/p><p><strong>Elkarrizketa zein eskualdetan egin den:<\/strong> Nevada<\/p><p><strong>Elkarrizketa zein udalerritan egin den:<\/strong> Reno<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\"><\/h3><p><strong>Elkarrizketan aipatutako pertsonak:<\/strong> Guillermo\t \tBlanco, Lisa\t \tCorcostegui, Enrique\t \tCorcostegui, Janet\t \tBlanco, Angelita\t \tEsnaola, Francisco\t \tFranco, Bibian\t \tGiorgia, Anastasio\t \tSarratea, Eugenio \t \tSarratea, Pedro\t \tEsnaola, Conceso\t \tValencia, Luis\t \tZabalegui, Antonia\t \t\t \t\t \t \t &#8221; \tTo\u00f1ita\t &#8220;, Jes\u00fas\t \tAmorrortu\t \tLlona, Jes\u00fas\t \tArriaga, Jes\u00fas\t \tArtazgoz<\/p><p><strong>Elkarrizketan aipatutako lekuak:<\/strong> Frantzia\t\/\tFrancia\t\/\tFrance, Hawaii\t \/ \tHaw\u00e1i\t \/ \tHawai\u02bbi, Amerika\t \/ \tAm\u00e9rica, Espainia\t \/ \tEspa\u00f1a, Euskadi\t \/ \tPa\u00eds Vasco, Kalifornia\t \/ \tCalifornia, Madril\t \/ \tMadrid, Nafarroa\t \/ \tNavarra, New York\t \/ \tNueva York, Amorebieta &#8211; Etxano, Bilbao, Bizkaia, Boise, Carson City, Cata\u00f1o, Durango, Gardnerville, Gernika &#8211; Lumo, Guatemala, Las Vegas, Lerga, Los Angeles, Lovato, Markina &#8211; Xemein, M\u00e9xico, Nevada, Petaluma, Puerto Rico, Reno, San Francisco, San Rafael, Virginia City, Wyoming, Zumarraga<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><p><strong>Kategoriak:<\/strong><ul class=\"post-categories\"><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/aisia-jaiak-eta-folklorea\/\" title=\"Aisia, jaiak eta folklorea\">Aisia, jaiak eta folklorea<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/beste-batzuk\/\" title=\"Beste batzuk\">Beste batzuk<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/beste-herrialde-batean-bizitzea\/\" title=\"Beste herrialde batean bizitzea\">Beste herrialde batean bizitzea<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/euskal-sukaldaritza\/\" title=\"Euskal sukaldaritza\">Euskal sukaldaritza<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/euskaldunen-komunitatea\/\" title=\"Euskaldunen komunitatea\">Euskaldunen komunitatea<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/euskara\/\" title=\"Euskara\">Euskara<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/familia-bizitza\/\" title=\"Familia bizitza\">Familia bizitza<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/gastronomia\/\" title=\"Gastronom\u00eda\">Gastronom\u00eda<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/haurtzaroa-gaztaroa\/\" title=\"Haurtzaroa\/gaztaroa\">Haurtzaroa\/gaztaroa<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/category\/noizbehinkako-bisitak\/\" title=\"Noizbehinkako bisitak\">Noizbehinkako bisitak<\/a><\/li><\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elkarrizketaren data: 2012\/08\/09 Elkarrizketatua: Mercedes (Mertxe) Llona Gorrichategui Ikertzailea: Ainara Puerta Larra\u00f1aga Hizkuntza: Euskera \/ Euskara Deskribapena Mercedes Llona, conocida [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":274,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[206,317,210,724,356,279,216,615,217,315],"tags":[],"class_list":["post-280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aisia-jaiak-eta-folklorea","category-beste-batzuk","category-beste-herrialde-batean-bizitzea","category-euskal-sukaldaritza","category-euskaldunen-komunitatea","category-euskara","category-familia-bizitza","category-gastronomia","category-haurtzaroa-gaztaroa","category-noizbehinkako-bisitak","pais-de-destino-del-entrevistado-estatu-batuak-estados-unidos-united-states-eu","ciudad-o-municipio-de-destino-de-reno-eu","pais-del-entrevistado-a-euskadi-eu","ciudad-o-municipio-del-entrevist-bermeo-eu","personas-citadas-anastasio-sarratea-eu","personas-citadas-angelita-esnaola-eu","personas-citadas-antonia-tonita-eu","personas-citadas-bibian-giorgia-eu","personas-citadas-conceso-valencia-eu","personas-citadas-enrique-corcostegui-eu","personas-citadas-eugenio-sarratea-eu","personas-citadas-francisco-franco-eu","personas-citadas-guillermo-blanco-eu","personas-citadas-janet-blanco-eu","personas-citadas-jesus-amorrortu-llona-eu","personas-citadas-jesus-arriaga-eu","personas-citadas-jesus-artazgoz-eu","personas-citadas-lisa-corcostegui-eu","personas-citadas-luis-zabalegui-eu","personas-citadas-pedro-esnaola-eu","lugares-citados-amerika-america-eu","lugares-citados-amorebieta-etxano-eu","lugares-citados-bilbao-eu","lugares-citados-bizkaia-eu","lugares-citados-boise-eu","lugares-citados-carson-city-eu","lugares-citados-catano-eu","lugares-citados-durango-eu","lugares-citados-espainia-espana-eu","lugares-citados-euskadi-pais-vasco-eu","lugares-citados-frantzia-francia-france-eu","lugares-citados-gardnerville-eu","lugares-citados-gernika-lumo-eu","lugares-citados-guatemala-eu","lugares-citados-hawaii-hawai-hawaii-eu","lugares-citados-kalifornia-california-eu","lugares-citados-las-vegas-eu","lugares-citados-lerga-eu","lugares-citados-los-angeles-eu","lugares-citados-lovato-eu","lugares-citados-madril-madrid-eu","lugares-citados-markina-xemein-eu","lugares-citados-mexico-eu","lugares-citados-nafarroa-navarra-eu","lugares-citados-nevada-eu","lugares-citados-new-york-nueva-york-eu","lugares-citados-petaluma-eu","lugares-citados-puerto-rico-eu","lugares-citados-reno-eu","lugares-citados-san-francisco-eu","lugares-citados-san-rafael-eu","lugares-citados-virginia-city-eu","lugares-citados-wyoming-eu","lugares-citados-zumarraga-eu","fechas-relevantes-1911-eu","fechas-relevantes-1922-eu","fechas-relevantes-1963-eu","fechas-relevantes-1969-eu","fechas-relevantes-1971-eu","fechas-relevantes-1972-eu","fechas-relevantes-1974-eu","fechas-relevantes-1975-eu","fechas-relevantes-1977-eu","fechas-relevantes-1983-eu","fechas-relevantes-1984-eu","entrevistador-a-ainara-puerta-larranaga-eu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":281,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions\/281"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}