{"id":539,"date":"2024-05-06T06:40:51","date_gmt":"2024-05-06T06:40:51","guid":{"rendered":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/?p=539"},"modified":"2024-05-06T08:42:39","modified_gmt":"2024-05-06T08:42:39","slug":"juan-maria-garatea-estatu-batuak-1966-2006","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/juan-maria-garatea-estatu-batuak-1966-2006\/","title":{"rendered":"JUAN MAR\u00cdA GARATEA [Estatu Batuak, 1966-2006]"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"224\" src=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/aee5330e-533a-7ab3-2dd2-8922b883a5e0_300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-535 size-full\"\/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\"><p><strong>Date of the interview:<\/strong> 11\/26\/2013<\/p><p><strong>Interviewee:<\/strong> Juan Mar\u00eda Garatea Goikoetxea<\/p><p><strong>Interviewer:<\/strong> Ainara Puerta Larra\u00f1aga<\/p><p><strong>Language:<\/strong> Euskera \/ Euskara<\/p><\/div><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><div class=\"wp-block-group alignfull descripcion-completa is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\" id=\"descripcion-completa\"><h3 class='wp-block-heading'>Description<\/h3><p>Juan Mar&iacute;a Garatea, el menor de dos hermanos, naci&oacute; en la localidad vizca&iacute;na de Lekeitio el 24 de enero de 1936, precisamente en ese a&ntilde;o: &ldquo;Hogeita hamaseyan gerrie hasi zan da, bakar-bakarrik dakitt bonbardeu ta eguanien -kanpaiak- danak yute zariela hemengo kuebetara, eta ni amomaz altzuan eote nitzan. Da amumak esate eban: &ldquo;bonbiak hiltze bagaituz, ba biyok etxian&rdquo; (La guerra comenz&oacute; en el treinta y seis, y s&oacute;lo s&eacute; que cuando hab&iacute;a bombardeos &ndash;campanas- todos iban a las cuevas de aqu&iacute;, y yo me quedaba en el regazo de mi abuela. Y la abuela sol&iacute;a decir: &ldquo;si las bombas nos matan, pues los dos en casa&rdquo;).<\/p><p><\/p><p>Creci&oacute; en Lekeitio hasta que fue al Seminario de Saturrar&aacute;n con 11 a&ntilde;os porque todos sus amigos iban a estudiar all&iacute;. Despu&eacute;s de cinco a&ntilde;os gozando de mayor libertad por su proximidad al monte y el mar pas&oacute; cuatro en Vitoria y tres en Derio para pasar a ser nombrado abad en la iglesia San Francisco de Bilbao en 1959. Preguntado por ese d&iacute;a responde: &ldquo;Ya gauza haundiya izate leiba, azkena amaittu douz hamabi urte estudiante&rdquo; (Ya es algo grande, por f&iacute;n hemos terminado doce a&ntilde;os de estudiante).<\/p><p><\/p><p>Su primer destino fue la peque&ntilde;a localidad de Mendexa donde permaneci&oacute; siete a&ntilde;os. Nos explica c&oacute;mo aprendi&oacute; a desenvolverse en la localidad, el programa de radio que preparaban con las noticias de los alrededores o sus intentos por traducir las cartas en ingl&eacute;s que llegaban a los caser&iacute;os desde Estados Unidos dando noticias sobre alg&uacute;n pariente que se encontraba all&iacute;. Entretanto lleg&oacute; el abad Santos Recalde, que le propuso ir a Estados Unidos para cinco a&ntilde;os con el objetivo de aprender ingl&eacute;s.<\/p><p><\/p><p>Juan Mar&iacute;a describe el viaje por mar que realizaron al pa&iacute;s de destino en 1966, y las diferencias entre el modo de vida estadounidense y el vasco, especialmente a ra&iacute;z del complicado ambiente durante la dictadura franquista: &ldquo;Erreztasun edo geyau, zabalau, da han yentia hain diferente &ndash;hainbeste nazionalitade diferente halakuak-. Da beste era bat, hemengo herri baten edo halakuen ba&ntilde;o, geyo zabaltasune haundiyau. Da gero irakurteko be gauza libertade geyau egoan asko be&rdquo; (Mayor facilidad o amplitud, y ah&iacute; la gente era tan diferente &ndash;tal diversidad de nacionalidades-. Y despu&eacute;s hab&iacute;a incluso m&aacute;s libertad para la leer).<\/p><p><\/p><p>Los cuatro primeros meses asisti&oacute; a un colegio donde una monja mexicana impart&iacute;a clases para aprender ingl&eacute;s, y despu&eacute;s poco a poco comenz&oacute; a dar los sermones en ese idioma gracias a la ayuda de varios adolescentes que se lo traduc&iacute;an y grababan. Asimismo menciona el gran poder de los mormones en Utah, la buena acogida que tuvo entre la gente, su participaci&oacute;n en los festivales vascos y las condiciones de vida de los pastores con los que com&iacute;a a menudo. Sobre los pastores confiesa que: &ldquo;Lenengotan danak esate eben: &ldquo;ai! Trena balego&hellip;&rdquo;, da &ldquo;zeba?&rdquo;, &ldquo;segiyan urtengo nuke, hau ezta bizimodua&rdquo; (Al principio todos dec&iacute;an: &ldquo;&iexcl;ay! Si hubiese un tren&hellip;, y &ldquo;&iquest;por qu&eacute;?&rdquo;, &ldquo;raudo y veloz ir&iacute;a, esto no es vida&rdquo;).<\/p><p><\/p><p>Despu&eacute;s de ocho meses con otro abad en Twin Falls, tener durante nueve a&ntilde;os su propia parroquia en Shoshone, pasar una docena de a&ntilde;os ayudando a la comunidad mexicana de Twin Falls y quince a&ntilde;os en Burley, Juan Mar&iacute;a se retir&oacute;. Afirma haberse sentido muy contento en todos sus destinos, aunque guarda especial cari&ntilde;o por Twin Falls donde la gente le fue regalando sillas, bancos, cama&hellip; porque con su sueldo de 5.000 d&oacute;lares anuales apenas pod&iacute;a comprar nuevo mobiliario. Cuando le ofrecieron una casa para religiosos retirados en Boise, respondi&oacute; que: &ldquo;Ez, berrogei urte etxetik kanpura nahiku da, neure herrixa bat da: Lekitto, da Lekitton nahi dot hil.&rdquo; (No, cuarenta a&ntilde;os fuera de casa son suficientes, mi pueblo es uno: Lekeitio, y quiero morir en Lekeitio). En el 2006 retorn&oacute; a su localidad natal, donde vive a d&iacute;a de hoy.<\/p><p><\/p><p>Mirando hacia atr&aacute;s, el hecho de haber emigrado a Estados Unidos ha supuesto: &ldquo;Lelengo gauzie kanpora yutia ta bakardadia, ez bakizu hori hayen berbetia gogorra da, euren ohitturak ez bakizu gogorra.&rdquo; (Al principio sales fuera y est&aacute; la soledad, es duro si desconoces el idioma, si no conoces sus costumbres es duro). Juan Mar&iacute;a resume as&iacute; su vida: &ldquo;Lekitton yaio, hazi, hemendik seminariyora, seminariyotik Mendixara eta Mendixan abade zazpi urte einda, berrogei urte Ipar Ameriketan, Idahon.&rdquo; (Nacer en Lekeitio, de aqu&iacute; al Seminario, del Seminario a Mendexa, y despu&eacute;s de siete a&ntilde;os de abad en Mendexa cuarenta a&ntilde;os en Estados Unidos, en Idaho), y a&ntilde;ade: &ldquo;Eta zahartzara norbere herrira&rdquo; (Y a envejecer cada uno a su propio pueblo).<\/p><\/div>\n            <figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-gestor-del-servicio wp-block-embed-gestor-del-servicio wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n            <iframe loading=\"lazy\" title=\"Juan Mar\u00eda Garatea. Ondare Bizia\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/0lvMB57Ctu0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n            <\/div><\/figure>\n            <h3 class=\"wp-block-heading\">Interviewee&#8217;s distination<\/h3><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Interviewee\u2019s destination city:<\/strong> Twin Falls<\/p><p><strong>Interviewee\u2019s destination country:<\/strong> Estatu Batuak \/ Estados Unidos \/ United States<\/p><p><strong>Interviewee\u2019s destination region:<\/strong> Idaho<\/p><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Key dates<\/h3><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1936<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Inicio de la Guerra Civil<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1966<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Juan Mar\u00eda emigra a Estados Unidos (septiembre)<\/p><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Interviewee&#8217;s origin<\/h3><p><strong>Country of the interview:<\/strong> Euskadi<\/p><p><strong>Region of the interview:<\/strong> Bizkaia<\/p><p><strong>City of the interview:<\/strong> Lekeitio<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Place of the interview<\/h3><p><strong>Country of the interview:<\/strong> Euskadi<\/p><p><strong>Region of the interview:<\/strong> Bizkaia<\/p><p><strong>City of the interview:<\/strong> Lekeitio<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\"><\/h3><p><strong>People mentioned in the interview:<\/strong> Jos\u00e9 Luis \t \t\u00c1lvarez\t \tEnparantza\t \t \t &#8221; \tTxillardegi\t &#8220;, Kepa\t \tAguirre\t \tZelaia, Enrique \t \tAnton, Antonio\t \tBasterretxea, Paco \t \tCasalis, William Anthony\t \tDouglass, Juan Cruz\t \tEguren, Jose Mari \t \tEndeiza, Javier\t \tErdoiza, Ram\u00f3n\t \tEtxeberria, Pedro \t \tGaratea, Vicenta\t \tGoikoetxea, Elisa\t \tMart\u00ednez, Mallacky\t \tMcNeal, Santos\t \tRecalde<\/p><p><strong>Places mentioned in the interview:<\/strong> Frantzia\t \/ \tFrancia\t \/ \tFrance, Ingalaterra\t \/ \tInglaterra\t \/ \tEngland, Amerika\t \/ \tAm\u00e9rica, Arrasate\t \/ \tMondrag\u00f3n, Donostia\t \/ \tSan Sebasti\u00e1n, Madril\t \/ \tMadrid, Amoroto, Aulesti, Australia, Bilbao, Derio, Gernika &#8211; Lumo, Gizaburuaga, Houston, Idaho, Ispaster, Lekeitio, Lourdes, Markina &#8211; Xemein, Mendexa, Missouri, Munitibar &#8211; Arbatzegi Gerrikaitz, Mutriku, Nevada, Ondarroa, Santander, Shoshone (California), Twin Falls, Utah, Venezuela, Vitoria &#8211; Gazteiz<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><p><strong>Categories:<\/strong><ul class=\"post-categories\"><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/aberri-eguna\/\" title=\"Aberri Eguna\">Aberri Eguna<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/aberri-eguna-the-day-of-basque-fatherland\/\" title=\"Aberri Eguna (The Day of Basque Fatherland)\">Aberri Eguna (The Day of Basque Fatherland)<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/adaptacion\/\" title=\"Adaptaci\u00f3n\">Adaptaci\u00f3n<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/adaptation\/\" title=\"Adaptation\">Adaptation<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/america\/\" title=\"Am\u00e9rica\">Am\u00e9rica<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/amistades-y-relaciones\/\" title=\"Amistades y relaciones\">Amistades y relaciones<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/arrival-and-welcome\/\" title=\"Arrival and welcome\">Arrival and welcome<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/asociaciones-y-centros-vascos\/\" title=\"Asociaciones y centros vascos\">Asociaciones y centros vascos<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/basque\/\" title=\"Basque\">Basque<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/basque-associations-and-centres\/\" title=\"Basque associations and centres\">Basque associations and centres<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/basque-pelota\/\" title=\"Basque pelota\">Basque pelota<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/childhood-youth\/\" title=\"Childhood\/Youth\">Childhood\/Youth<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/deporte\/\" title=\"Deporte\">Deporte<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/educacion\/\" title=\"Educaci\u00f3n\">Educaci\u00f3n<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/education\/\" title=\"Education\">Education<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/estados-unidos\/\" title=\"Estados Unidos\">Estados Unidos<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/euskera\/\" title=\"Euskera\">Euskera<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/family-life\/\" title=\"Family life\">Family life<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/first-impressions\/\" title=\"First impressions\">First impressions<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/friends-and-acquaintances\/\" title=\"Friends and acquaintances\">Friends and acquaintances<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/guerra-civil-espanola\/\" title=\"Guerra Civil Espa\u00f1ola\">Guerra Civil Espa\u00f1ola<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/idiomas\/\" title=\"Idiomas\">Idiomas<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/infancia-juventud\/\" title=\"Infancia\/juventud\">Infancia\/juventud<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/la-comunidad-vasca\/\" title=\"La comunidad vasca\">La comunidad vasca<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/languages\/\" title=\"Languages\">Languages<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/leisure-festivities-and-folklore\/\" title=\"Leisure, festivities and folklore\">Leisure, festivities and folklore<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/living-in-another-country\/\" title=\"Living in another country\">Living in another country<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/llegada-y-acogida\/\" title=\"Llegada y acogida\">Llegada y acogida<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/ocio-fiestas-y-folklore\/\" title=\"Ocio, fiestas y folklore\">Ocio, fiestas y folklore<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/other\/\" title=\"Other\">Other<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/otros\/\" title=\"Otros\">Otros<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/pelota\/\" title=\"Pelota\">Pelota<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/permanent-return\/\" title=\"Permanent return\">Permanent return<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/primeras-impresiones\/\" title=\"Primeras impresiones\">Primeras impresiones<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/religion\/\" title=\"Religi\u00f3n\">Religi\u00f3n<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/retorno-definitivo\/\" title=\"Retorno definitivo\">Retorno definitivo<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/spanish-civil-war\/\" title=\"Spanish Civil War\">Spanish Civil War<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/sport\/\" title=\"Sport\">Sport<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/temporary-visits\/\" title=\"Temporary visits\">Temporary visits<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/the-basque-community\/\" title=\"The Basque community\">The Basque community<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/united-states\/\" title=\"United States\">United States<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/valores\/\" title=\"Valores\">Valores<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/values\/\" title=\"Values\">Values<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/vida-familiar\/\" title=\"Vida familiar\">Vida familiar<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/visitas-temporales\/\" title=\"Visitas temporales\">Visitas temporales<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/vivir-en-otro-pais\/\" title=\"Vivir en otro pa\u00eds\">Vivir en otro pa\u00eds<\/a><\/li><\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Date of the interview: 11\/26\/2013 Interviewee: Juan Mar\u00eda Garatea Goikoetxea Interviewer: Ainara Puerta Larra\u00f1aga Language: Euskera \/ Euskara Description Juan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":535,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[117,193,17,513,20,18,314,12,271,351,488,204,254,19,270,361,24,203,643,269,14,218,26,13,266,192,197,281,71,312,21,360,198,614,255,16,195,268,311,352,514,819,1001,25,70,15],"tags":[],"class_list":["post-539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aberri-eguna","category-aberri-eguna-the-day-of-basque-fatherland","category-adaptacion","category-adaptation","category-america","category-amistades-y-relaciones","category-arrival-and-welcome","category-asociaciones-y-centros-vascos","category-basque","category-basque-associations-and-centres","category-basque-pelota","category-childhood-youth","category-deporte","category-educacion","category-education","category-estados-unidos","category-euskera","category-family-life","category-first-impressions","category-friends-and-acquaintances","category-guerra-civil-espanola","category-idiomas","category-infancia-juventud","category-la-comunidad-vasca","category-languages","category-leisure-festivities-and-folklore","category-living-in-another-country","category-llegada-y-acogida","category-ocio-fiestas-y-folklore","category-other","category-otros","category-pelota","category-permanent-return","category-primeras-impresiones","category-religion","category-retorno-definitivo","category-spanish-civil-war","category-sport","category-temporary-visits","category-the-basque-community","category-united-states","category-valores","category-values","category-vida-familiar","category-visitas-temporales","category-vivir-en-otro-pais","pais-de-destino-del-entrevistado-estatu-batuak-estados-unidos-united-states-en","ciudad-o-municipio-de-destino-de-twin-falls-en","pais-del-entrevistado-a-euskadi-en","ciudad-o-municipio-del-entrevist-lekeitio-en","personas-citadas-antonio-basterretxea-en-2","personas-citadas-elisa-martinez-en-2","personas-citadas-enrique-anton-en-2","personas-citadas-javier-erdoiza-en-2","personas-citadas-jose-luis-alvarez-enparantza-txillardegi-en-2","personas-citadas-jose-mari-endeiza-en-2","personas-citadas-juan-cruz-eguren-en-2","personas-citadas-kepa-aguirre-zelaia-en-2","personas-citadas-mallacky-mcneal-en-2","personas-citadas-paco-casalis-en-2","personas-citadas-pedro-garatea-en-2","personas-citadas-ramon-etxeberria-en-2","personas-citadas-santos-recalde-en-2","personas-citadas-vicenta-goikoetxea-en-2","personas-citadas-william-anthony-douglass-en-2","lugares-citados-amerika-america-en","lugares-citados-amoroto-en","lugares-citados-arrasate-mondragon-en","lugares-citados-aulesti-en","lugares-citados-australia-en","lugares-citados-bilbao-en","lugares-citados-derio-en","lugares-citados-donostia-san-sebastian-en","lugares-citados-frantzia-francia-france-en","lugares-citados-gernika-lumo-en","lugares-citados-gizaburuaga-en","lugares-citados-houston-en","lugares-citados-idaho-en","lugares-citados-ingalaterra-inglaterra-england-en","lugares-citados-ispaster-en","lugares-citados-lekeitio-en","lugares-citados-lourdes-en","lugares-citados-madril-madrid-en","lugares-citados-markina-xemein-en","lugares-citados-mendexa-en","lugares-citados-missouri-en","lugares-citados-munitibar-arbatzegi-gerrikaitz-en","lugares-citados-mutriku-en","lugares-citados-nevada-en","lugares-citados-ondarroa-en","lugares-citados-santander-en","lugares-citados-shoshone-california-en","lugares-citados-twin-falls-en","lugares-citados-utah-en","lugares-citados-venezuela-en","lugares-citados-vitoria-gazteiz-en","fechas-relevantes-1936-en","fechas-relevantes-1966-en","entrevistador-a-ainara-puerta-larranaga-en"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=539"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":540,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539\/revisions\/540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}