{"id":179,"date":"2024-05-06T06:32:30","date_gmt":"2024-05-06T06:32:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/?p=179"},"modified":"2024-05-06T08:46:14","modified_gmt":"2024-05-06T08:46:14","slug":"ramon-zugazaga-estatu-batuak-1965-gaur-egun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/ramon-zugazaga-estatu-batuak-1965-gaur-egun\/","title":{"rendered":"RAM\u00d3N ZUGAZAGA [Estatu Batuak, 1965 &#8211; gaur egun]"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"225\" src=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/dea6cc60-a24d-93d4-937b-7fc329f0cfb2_300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-175 size-full\"\/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\"><p><strong>Date of the interview:<\/strong> 7\/11\/2012<\/p><p><strong>Interviewee:<\/strong> Ram\u00f3n Zugazaga Aguirrelezpeiti<\/p><p><strong>Interviewer:<\/strong> Ainara Puerta Larra\u00f1aga<\/p><p><strong>Language:<\/strong> Euskera \/ Euskara<\/p><\/div><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><div class=\"wp-block-group alignfull descripcion-completa is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\" id=\"descripcion-completa\"><h3 class='wp-block-heading'>Description<\/h3><p>Ram&oacute;n Zugazaba naci&oacute; el 7 de junio de 1946 en la localidad vizca&iacute;na de Gernika-Lumo. Se cri&oacute; junto a sus 11 hermanos en el caser&iacute;o familiar, y era precisamente al calor del hogar, donde su padre les contaba cari&ntilde;osamente sus peripecias como pastor en el continente americano. Despu&eacute;s de trabajar dos a&ntilde;os en una f&aacute;brica, Ram&oacute;n recibi&oacute; una carta de su hermano F&eacute;lix proponi&eacute;ndole emigrar a Estados Unidos, y a mediados de 1965, llegaba a las cercan&iacute;as de Elko (Nevada), evitando de ese modo realizar el servicio militar. En ese momento, &ldquo;Amerika etortzea neretzako zan suertea&rdquo; (Para m&iacute; era una suerte venir a Am&eacute;rica).<\/p><p><\/p><p>Ram&oacute;n nos relata las peripecias del viaje, y la buena acogida que tuvo entre los due&ntilde;os del rancho, ya que seg&uacute;n explica: &ldquo;Semerik zaharrena, esate ziosten Butch, akzidentian hil zan ni honea etorri ba&ntilde;o bi-hiru aste lehenau edo hola. Horregatik, Jess-ek eta Marianak hartu ziaten ni euren haurra bezala&rdquo; (El hijo mayor, al que llamaban Butch, falleci&oacute; en un accidente dos o tres semanas antes de mi llegada. Por ello, Jess y Mariana me acogieron como su propio hijo). Tambi&eacute;n nos describe detalladamente su modo de vida (trabajo diario, sueldo, amistades, problemas habituales&hellip;) durante los tres a&ntilde;os que estuvo de pastor a cargo de 3.000 ovejas, una &eacute;poca de la que s&oacute;lo guarda buenos recuerdos: &ldquo;artzaintzako denpora Amerikan pasatuiten nik denboraik onenak&rdquo; (El tiempo que pas&eacute; de pastor ha sido para m&iacute; la mejor &eacute;poca desde que estoy en Am&eacute;rica). Posteriormente, tambi&eacute;n trabaj&oacute; como campero en el rancho durante unos a&ntilde;os, y como iba al pueblo m&aacute;s a menudo acompa&ntilde;ado por Mariana empez&oacute; a desenvolverse mejor en el idioma.<\/p><p><\/p><p>Ram&oacute;n regres&oacute; a Euskadi en 1969 a pasar las navidades, y despu&eacute;s de pasar tres meses se traslad&oacute; a Elko (Nevada) a trabajar en la cocina del Star Hotel, donde vivir&iacute;a durante los siguientes diez a&ntilde;os. Se trataba de un oficio familiar, que hab&iacute;a mamado desde que era peque&ntilde;o, ya que su familia regentaba el restaurante Madariaga en su Gernika-Lumo natal. Ram&oacute;n nos explica c&oacute;mo el hotel se convert&iacute;a en un punto de encuentro entre pastores vascos procedentes de distintos estados de Am&eacute;rica antes de regresar para la temporada de invierno, y c&oacute;mo se llenaban los comedores hasta tres y cuatro veces por la noche.<\/p><p><\/p><p>En 1980 ayud&oacute; a un amigo suyo a poner en marcha el restaurante Boarding House en Boise (Idaho), y fue en este estado donde conoci&oacute; a Jane Last, con quien contraer&iacute;a matrimonio en 1981. El matrimonio tuvo dos hijos: Bel&eacute;n Izaskun y Kepa Ram&oacute;n. Dos a&ntilde;os m&aacute;s tarde, se trasladaron a Elko, donde Ram&oacute;n compr&oacute; a su primo un local que funcionaba como pizzer&iacute;a, y tras dos meses de obras, la transform&oacute; por complet&oacute; abriendo sus puertas el 21 de noviembre de 1983 como Biltoki Restaurant. El due&ntilde;o nos explica que pretend&iacute;a preparar platos al estilo de Euskadi, tratando de buscar el equilibrio entre los gustos del cliente tanto del que le gusta la cocina vasca como del que tiende a elegir siempre carne.<\/p><p><\/p><p>Ha visitado Euskadi cinco o seis veces en compa&ntilde;&iacute;a de su familia, y la &uacute;ltima vez viaj&oacute; a Donostia-San Sebasti&aacute;n con Indar Elko-Club, el equipo de f&uacute;tbol femenino que su restaurante patrocina, con motivo de su participaci&oacute;n en la Donosticup. Entretanto su relaci&oacute;n con la comunidad vasca es buena, y refiri&eacute;ndose a la realidad de los festivales vascos celebrados en el oeste norteamericano, Ram&oacute;n se&ntilde;ala: &ldquo;Jayaldi hoyek gu, handik etorriak, hemen gauden artian ongi; gu jutian jai hoyek gero eta gutxiau&rdquo; (Esos festivales los veo bien mientras nosotros, los que vinimos, estemos aqu&iacute;; cuando nosotros nos vayamos cada vez menos).<\/p><p><\/p><p>Hoy es el d&iacute;a en que Ram&oacute;n se muestra satisfecho con la decisi&oacute;n de haber venido a vivir en Estados Unidos afirmando tajante que: &ldquo;Beti sentitzen det Euskal Herria, ba&ntilde;a behin ere ez zait damutu Amerika etortzia&rdquo; (Siento siempre a Euskadi, pero nunca me he arrepentido por haber venido a Am&eacute;rica), y mirando hacia atr&aacute;s, sostiene que: &ldquo;Amerikak eman dit niri dena: eman dit familia, eman dit negozioa, nere ametsa. Dena&rdquo; (Am&eacute;rica me lo ha dado todo: me ha proporcionado una familia, me ha dado el negocio, mi sue&ntilde;o. Todo).<\/p><\/div><h3 class=\"wp-block-heading\">Interviewee&#8217;s distination<\/h3><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Interviewee\u2019s destination city:<\/strong> Elko<\/p><p><strong>Interviewee\u2019s destination country:<\/strong> Estatu Batuak \/ Estados Unidos \/ United States<\/p><p><strong>Interviewee\u2019s destination region:<\/strong> Nevada<\/p><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Key dates<\/h3><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1919<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Su padre emigra a Estados Unidos<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1921<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Su t\u00edo Federico emigra a Estados Unidos<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1957<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Uno de sus hermanos emigra a Estados Unidos<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1961<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Su hermano F\u00e9lix regresa a Euskadi<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1965<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Ram\u00f3n sale desde Madrid rumbo a Estados Unidos (14 de mayo)<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1965<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Ram\u00f3n llega a Elko (15 de mayo)<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1968<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Uno de los hermanos regresa a Euskadi<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1968<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Ram\u00f3n consigue la Green Card o tarjeta verde<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1969<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Ram\u00f3n regresa a Euskadi por navidad y permanece tres meses<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1970<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Ram\u00f3n se traslada a vivir a Elko<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1980<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Ayuda a Nicasio Beristain a poner en marcha un restaurante en Boise<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1981<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Contrae matrimonio con Jane Last Mitchell<\/p><\/div><div class=\"wp-block-group grupoEntrevista is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p><strong>Year:<\/strong> 1983<\/p><p><strong>Event:<\/strong> Abre el restaurante Biltoki en Elko<\/p><\/div><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Interviewee&#8217;s origin<\/h3><p><strong>Country of the interview:<\/strong> Euskadi<\/p><p><strong>Region of the interview:<\/strong> Bizkaia<\/p><p><strong>City of the interview:<\/strong> Gernika &#8211; Lumo<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\">Place of the interview<\/h3><p><strong>Country of the interview:<\/strong> Estatu Batuak \/ Estados Unidos \/ United States<\/p><p><strong>Region of the interview:<\/strong> Nevada<\/p><p><strong>City of the interview:<\/strong> Elko<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><h3 class=\"wp-block-heading\"><\/h3><p><strong>People mentioned in the interview:<\/strong> Johnny \t \tAguirre, John\t \tAnakabe, Juli\u00e1n\t \tArbillaga, Nicasio\t \tBeristain, Domingo\t \tGauteguiz\t \tArteaga, Elias\t \tGoicoechea, Fernando\t \tGoicoechea, Jess\t \tGoicoechea, Mariana\t \tGoicoechea, Juan\t \tJuaristi, Gregorio\t \tLarrinaga, Jos\u00e9 \t \tMallea\t \tArbasegui, Pedro\t \tZugazaga<\/p><p><strong>Places mentioned in the interview:<\/strong> Frantzia\t \/ \tFrancia\t \/ \tFrance, Donostia\t \/ \tSan Sebasti\u00e1n, Espainia\t \/ \tEspa\u00f1a, Euskadi\t \/ \tPa\u00eds Vasco, Kalifornia\t \/ \tCalifornia, Madril\t \/ \tMadrid, New York\t \/ \tNueva York, Australia, Bilbao, Boise, Chicago, Colorado, Elko, Ely, Gernika &#8211; Lumo, Gizaburuaga, Gooding, Idaho, Las Vegas, Lekeitio, Markina &#8211; Xemein, Mendexa, Munitibar &#8211; Arbatzegi Gerrikaitz, Mutriku, Nevada, Ondarroa, Reno, Salt Lake City, Utah, Vitoria &#8211; Gasteiz, Wyoming<\/p><hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/><p><strong>Categories:<\/strong><ul class=\"post-categories\"><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/america\/\" title=\"Am\u00e9rica\">Am\u00e9rica<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/antecedentes-migratorios\/\" title=\"Antecedentes migratorios\">Antecedentes migratorios<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/asociaciones-y-centros-vascos\/\" title=\"Asociaciones y centros vascos\">Asociaciones y centros vascos<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/basque-associations-and-centres\/\" title=\"Basque associations and centres\">Basque associations and centres<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/childhood-youth\/\" title=\"Childhood\/Youth\">Childhood\/Youth<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/cocina-vasca\/\" title=\"Cocina vasca\">Cocina vasca<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/estados-unidos\/\" title=\"Estados Unidos\">Estados Unidos<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/expectativas-de-futuro\/\" title=\"Expectativas de futuro\">Expectativas de futuro<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/family-life\/\" title=\"Family life\">Family life<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/future-prospects\/\" title=\"Future prospects\">Future prospects<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/gastronomia\/\" title=\"Gastronom\u00eda\">Gastronom\u00eda<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/gastronomy\/\" title=\"Gastronomy\">Gastronomy<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/infancia-juventud\/\" title=\"Infancia\/juventud\">Infancia\/juventud<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/journey-to-destination\/\" title=\"Journey to destination\">Journey to destination<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/la-comunidad-vasca\/\" title=\"La comunidad vasca\">La comunidad vasca<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/leisure-festivities-and-folklore\/\" title=\"Leisure, festivities and folklore\">Leisure, festivities and folklore<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/living-in-another-country\/\" title=\"Living in another country\">Living in another country<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/migratory-background\/\" title=\"Migratory background\">Migratory background<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/ocio-fiestas-y-folklore\/\" title=\"Ocio, fiestas y folklore\">Ocio, fiestas y folklore<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/other\/\" title=\"Other\">Other<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/otros\/\" title=\"Otros\">Otros<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/pastoreo\/\" title=\"Pastoreo\">Pastoreo<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/pasturage-work\/\" title=\"Pasturage work\">Pasturage work<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/temporary-visits\/\" title=\"Temporary visits\">Temporary visits<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/the-basque-community\/\" title=\"The Basque community\">The Basque community<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/category\/united-states\/\" title=\"United States\">United States<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/viaje-al-destino\/\" title=\"Viaje al destino\">Viaje al destino<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/vida-familiar\/\" title=\"Vida familiar\">Vida familiar<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/visitas-temporales\/\" title=\"Visitas temporales\">Visitas temporales<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/category\/vivir-en-otro-pais\/\" title=\"Vivir en otro pa\u00eds\">Vivir en otro pa\u00eds<\/a><\/li><\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Date of the interview: 7\/11\/2012 Interviewee: Ram\u00f3n Zugazaga Aguirrelezpeiti Interviewer: Ainara Puerta Larra\u00f1aga Language: Euskera \/ Euskara Description Ram&oacute;n Zugazaba [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[20,23,12,351,204,673,361,321,203,354,615,644,26,191,13,192,197,202,71,312,21,491,512,311,352,514,69,25,70,15],"tags":[],"class_list":["post-179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-america","category-antecedentes-migratorios","category-asociaciones-y-centros-vascos","category-basque-associations-and-centres","category-childhood-youth","category-cocina-vasca","category-estados-unidos","category-expectativas-de-futuro","category-family-life","category-future-prospects","category-gastronomia","category-gastronomy","category-infancia-juventud","category-journey-to-destination","category-la-comunidad-vasca","category-leisure-festivities-and-folklore","category-living-in-another-country","category-migratory-background","category-ocio-fiestas-y-folklore","category-other","category-otros","category-pastoreo","category-pasturage-work","category-temporary-visits","category-the-basque-community","category-united-states","category-viaje-al-destino","category-vida-familiar","category-visitas-temporales","category-vivir-en-otro-pais","pais-de-destino-del-entrevistado-estatu-batuak-estados-unidos-united-states-en","ciudad-o-municipio-de-destino-de-elko-en","pais-del-entrevistado-a-euskadi-en","ciudad-o-municipio-del-entrevist-gernika-lumo-en","personas-citadas-domingo-gauteguiz-arteaga-en","personas-citadas-elias-goicoechea-en","personas-citadas-fernando-goicoechea-en","personas-citadas-gregorio-larrinaga-en","personas-citadas-jess-goicoechea-en","personas-citadas-john-anakabe-en","personas-citadas-johnny-aguirre-en","personas-citadas-jose-mallea-arbasegui-en","personas-citadas-juan-juaristi-en","personas-citadas-julian-arbillaga-en","personas-citadas-mariana-goicoechea-en","personas-citadas-nicasio-beristain-en","personas-citadas-pedro-zugazaga-en","lugares-citados-australia-en","lugares-citados-bilbao-en","lugares-citados-boise-en","lugares-citados-chicago-en","lugares-citados-colorado-en","lugares-citados-donostia-san-sebastian-en","lugares-citados-elko-en","lugares-citados-ely-en","lugares-citados-espainia-espana-en","lugares-citados-euskadi-pais-vasco-en","lugares-citados-frantzia-francia-france-en","lugares-citados-gernika-lumo-en","lugares-citados-gizaburuaga-en","lugares-citados-gooding-en","lugares-citados-idaho-en","lugares-citados-kalifornia-california-en","lugares-citados-las-vegas-en","lugares-citados-lekeitio-en","lugares-citados-madril-madrid-en","lugares-citados-markina-xemein-en","lugares-citados-mendexa-en","lugares-citados-munitibar-arbatzegi-gerrikaitz-en","lugares-citados-mutriku-en","lugares-citados-nevada-en","lugares-citados-new-york-nueva-york-en","lugares-citados-ondarroa-en","lugares-citados-reno-en","lugares-citados-salt-lake-city-en","lugares-citados-utah-en","lugares-citados-vitoria-gasteiz-en","lugares-citados-wyoming-en","fechas-relevantes-1919-en","fechas-relevantes-1921-en","fechas-relevantes-1957-en","fechas-relevantes-1961-en","fechas-relevantes-1965-en","fechas-relevantes-1968-en","fechas-relevantes-1969-en","fechas-relevantes-1970-en","fechas-relevantes-1980-en","fechas-relevantes-1981-en","fechas-relevantes-1983-en","entrevistador-a-ainara-puerta-larranaga-en"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=179"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":180,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions\/180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ondarebizia.deusto.es\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}